گله‌هایی از وضعیت ادبیات کودک و نوجوان

در ۸ام آذر ۱۳۹۷ فرهاد حسن‌زاده با بیان گله‌هایی از وضعیت ادبیات خصوصا ادبیات کودک و نوجوان، سیستم آموزش و پرورش ایران را فرسوده توصیف کرد.

به گزارش کتابونه؛ فرهاد حسن‌زاده ، این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان همزمان با برپایی هفدهمین نمایشگاه کتاب فارس در نشستی با عنوان “یار مهربان کودکان” از خاطرات چاپ اولین کتابش در شیراز و بازاری بودن این کتاب و پیشینه ادبیات کودک و جایگاه کنونی‌اش سخن گفت و تاکید کرد که سیستم آموزش و پرورش در ایران کودکان را با رقابت‌های بیهوده فرسوده کرده و به آنان درس زندگی نمی‌دهد.

او با بیان اینکه ادبیات کودک ژانری است که در ایران عمر درازی ندارد و حتی از ادبیات بزرگسال کم‌سن و سال تر است، گفت: ادبیات کودک در واقع از دهه ٣٠ و ٤٠ با ظهور افرادی همچون باغچه‌بان و آثار او شکل گرفت، نقطه عطف ادبیات کودک در ایران با تأسیس شورای کتاب کودک در سال ١٣٤١ و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ١٣٤٤ بود.

نویسنده «کوتی کوتی» و رمان نوجوان «هستی» ادامه داد: در آن زمان در واقع نویسنده تخصصی کتاب کودک وجود نداشت و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به نویسندگان ادبیات بزرگسال سفارش تولید کتاب کودک داد و این آغاز تحولی بزرگ در ادبیات کودک ایران به شمار می‌رود و آثار خوبی در این حوزه خلق شد.

او گفت: در اواسط دهه ٥٠ به خاطر ریخته شدن شور انقلابی به کتاب‌های کودک، مفاهیم سیاسی یا به بیان بهتر بزرگسالانه وارد کتاب کودک شدند و پس از آن هم جنگ به این اتفاق دامن زد. اما اوایل دهه ۷۰ بار دیگر ادبیات کودک با گسترش رسانه و نقد جانی دوباره گرفت.

حسن‌زاده راه‌اندازی گرایش تخصصی ادبیات کودک در اواخر دهه ٨٠ را هم اتفاقی دانست که موجب رونق این ژانر در دهه اخیر شده است. به اعتقاد این نویسنده، ادبیات کودک اکنون جایگاه محکمی در ایران و جهان دارد.

نویسنده «درختی که خوابش می‌آمد» گفت: با سفرهایی که به چند کشور و مطالعاتی که داشته‌ام ایران در منطقه و حتی آسیا در حوزه ادبیات کودک پیشروست و در ایران هم این ژانر از سایر انواع ادبی جلوتر است.

او به خلق اولین کتابش هم اشاره و خاطرنشان کرد: اولین کتاب کودک من بازاری بود که اتفاقا در شیراز هم منتشر شد و حتی حالا هر وقت آن را می‌بینم می‌خندم. با این حال این استمرار در نوشتن و مطالعه است که یک نویسنده را در مسیر پیشرفت قرار می‌دهد.

فرهاد حسن‌زاده در خصوص عناوین جدیدش در رویدادهای معتبر بین‌المللی هم گفت: امسال جزء پنج نامزد نهایی جایزه هانس کریستین آندرسن بودم که لوح سپاس این جهانی در سال ۲۰۱۸ را دریافت کردم. همچنین دیپلم افتخار IBBY تابستان امسال  درکشور یونان به کتاب «زیبا صدایم کن»  تعلق گرفت.

این نویسنده که کتاب «زیبا صدایم کن» او در فهرست کلاغ سفید کتابخانه بین‌المللی مونیخ قرار گرفته است درباره چگونگی جهانی شدن یک اثر گفت: نویسنده باید به مفاهیمی همچون صلح، تقبیح  جنگ و خشونت علیه کودکان و   … که در همه دنیا صدای واحدی از آنها به گوش می‌رسد بپردازد؛ البته این به معنای فراموشی فرهنگ بومی نیست.

حسن‌زاده ادامه داد: فانتزی‌نویسی برای کودکان که اکنون در دنیا مرسوم است اگر با تقلید صرف توسط نویسندگان همراه باشد حرف جدیدی نخواهد داشت و در بهترین حالت مثل آثار غربی می‌شود، اما اگر جهان بینی و فرهنگ بومی با فانتزی درآمیزد در دنیا هم با اقبال عمومی مواجه خواهد شد.

نویسنده  کتاب «مار و پله» درباره چشم‌انداز ادبیات کودک هم گفت: چیزی که ادبیات کودک را تهدید می کند همان چالش عمومی کتاب نخواندن است که سیستم فرسوده آموزش و پرورش ایران در آن مقصر است. در واقع با قرار دادن کودکان در رقابت‌های بیهوده آن‌ها را از مطالعه و علایق دیگر بازمی‌دارند.

فرهاد حسن‌زاده روند سیستم کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فعلی ایران را هم رو به افول دانست و گفت: کانون که زمانی مرکز خلق کتاب های جدی در حوزه کودک و نوجوان بود به نظر می‌رسد درهای خود را به روی نویسندگان بسته است و حالا این ناشران خصوصی هستند که گوی سبقت را از کانون ریوده‌اند و بار تولید آثار جدی را به دوش می‌کشند.

این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان سیستم شورای کتاب کودک در دهه اخیر را تحسین و اضافه کرد: با ورود جوانان به شورای کتاب کودک سیستم کلاسیک و سنتی آن دچار تحول شد و آثار مدرنی که قبلا پس زده می‌شدند حالا به ادبیات کودک و نوجوان ایران راه پیدا کرده‌اند.

منبع: ایسنا

 

انتهای پیام/