کتاب “شرح حال عرفا، متصوفه و زهاد عصر قاجار” منتشر شد

در ۲۷ام مهر ۱۳۹۷ کتاب «شرح حال عرفا، متصوفه و زهاد عصر قاجار» برگرفته از نسخه خطی «تحفة الألباء فی تذکرة الأولیاء و شرفاء» اثر یکی از شیوخ آذربایجان در شرح حال 101 تن از مشاهیر آن دوره وارد بازار نشر شد.

به گزارش کتابونه؛ مولف نسخه خطی «تحفة الألباء فی تذکرة الأولیاء و شرفاء» زین‌العابدین صفوی گنجوی متولد ۱۲۴۵هجری قمری در قریه صومعه‌دل از توابع قراجه داغ آذربایجان است که به گفته خودش، شیخ الاسلام گنجه بوده است.

سلسله نسب وی از جانب مادری به سلطان حیدر صفوی و از طرف پدری به شیخ ابوالقاسم گرکانی می‌رسد. با توجه به ارادت‌ورزی وی به شیوخ نعمت اللهیه و مطالبی که خود وی بیان داشته است می‌توان حدس زد که وی از ارادتمندان این طریقه بوده است، از تاریخ وفات وی اطلاعی یافت نشده.

تحفة الألباء فی تذکرة الأولیاء و شرفاء در دو نسخه در سال ۱۲۹۶ قمری توسط محمد جعفر نخجوانی کتابت شده که یکی در کتابخانه دانشگاه تهران و نسخه دوم در کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی(ره) نگهداری می‌شود.

تحفة الالباء از نظر سبک‌شناسی، قرابت بسیاری با کتاب بستان السیاحه زین‌العابدین شیروانی‏ متوفی ۱۲۵۳ قمری دارد.

این کتاب از چهار قسمت عمده تشکیل شده است: وصف‌نامه به قلم محمدحسن گرمرودی آذربایجانی؛ مقدمه؛ متن تذکره؛ خاتمه.

مولف در مقدمه هدف از نگارش این کتاب را این چنین بیان می‌کند:«امید دارم که کتابی پرداخته کنم که دوست و دشمن گواهی دهند که از صدر اسلام تاکنون در هیچ دولتی از دول جهانیان کتابی بدین سیاقت و ذلاقت تحریر نشده که جامع جمیع حوادث حدثان و حاوی تمامی وقایع جهان باشد».

در ادامه به بیان فواید سیر و سیاحت می‌پردازد و ۱۲ شرط را برای آن بر می‌شمرد، در این میان به اهمیت و جایگاه سیر و سیاحت نزد عرفاء و پیران راه نیز اشاره شده است.

مولف در تبویب کتاب، نام شهرها را به ترتیب ۲۸ حرف الفبا ذکر می‌کند و ضمن ارائه توصیفی از آن شهر، به معرفی و بیان شرح حال نام‌آوران آن بلاد و منطقه می‌پردازد.

همین رویکرد، کتاب را به ترجمه‌ای متشکل از شرح حال ۳۲۷ نفر از مشاهیر و شعرا و رجال و علماء و اطباء که تا اواسط دوره قاجار می‌زیسته‌اند مبدل ساخته است.
در بخش پایانی و خاتمه کتاب نیز به شرح اقدامات انجام شده و نحوه پرداختن به موضوع و نیز تاریخ پایان کار اشاره شده است. تالیف این کتاب هفت سال از ۱۲۷۳تا ۱۲۲۸۰ قمری به طول انجامیده است.

مصححان براساس تخصص و رویکرد علمی شان، اهتمام خود را صرفا بر تصحیح سرگذشت عرفا، متصوفه و زهاد این مجموعه مصروف داشتند که حاصل آن تذکره ۱۰۱ شخصیت شد. به طور کلی متصوفه ای که شرح حالشان در این کتاب آمده، می توان در چهار طریقه نعمت اللهیه، ذهبیه، نقشبندیه و قادریه دسته بندی کرد.

جهت تکمیل و وضوح بیشتر شرح حال اشخاص نیز به حد وسع مصححان از سایر کتب تاریخی و رجالی مطالبی در پاورقی درج شد.

این کتاب توسط دکتر وحید محمودی عضو هیئت علمی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی و محمد رجاء صاحبدل دانشجوی دکتری رشته تصوف و عرفان اسلامی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تصحیح و به همت انتشارات سفیر اردهال روانه بازار نشر شده است.

 

منبع: ایرنا

 

انتهای پیام/