دلزدگی کودکان و نوجوانان از تاریخ با شیوه‌های غلط

در ۱ام مهر ۱۳۹۷ یک پژوهشگر با انتقاد از شیوه‌های آموزشی رایج به کودکان گفت: ما با شیوه‌های غلط آموزشی کودکان‌ و نوجوانان را از تاریخ دل‌زده می‌کنیم و آن‌ها را به این باور می‌رسانیم که گذشته‌ چیزی جز حرف‌های قدیمی و تکراری نیست و همین مواجهه را با میراث فرهنگی هم داریم.

یکی از موضوع‌های اصلی در هفته‌ی ملی کودک امسال که با شعار «آینده را باید ساخت» برگزار می‌شود، توجه به رابطه‌ی کودک با میراث فرهنگی است و روز ۱۵ مهر ماه  نیز با عنوان «کودک، محیط ‌زیست و میراث فرهنگی» نام‌گذاری شده است.

حمیدرضا شاه‌آبادی- پژوهش‌گر تاریخ و نویسنده‌ی کودک‌ونوجوان- به تاثیر متقابل ادبیات و میراث فرهنگی و نقش آن در پرورش نسل‌های آینده پرداخته است.

نویسنده‌ی کتاب «انقلاب مشروطه» (مجموعه‌ی فکر ایرانی) با اشاره به این‌که بشر برای تفسیر دنیای اطراف و فهم محیطی که در آن زندگی می‌کند دست به داستان‌پردازی می‌زند، معتقد است داستان‌ها چکیده‌ی تجربه‌ی بشر از جهان اطراف‌ هستند.

او با بیان اینکه ادبیات از این جهت نقش مهمی برای شناخت هویت انسان‌ها دارد و ابزار مناسبی برای انتقال داشته‌های فرهنگی و تاریخی به نسل‌های آینده به حساب می‌آید، افزود: استفاده از ادبیات در هویت‌بخشی به کودکان مفید است و میراث فرهنگی بستری است که می‌توان با کمک آن شاخصه‌های هویتی را پیدا و تفسیر کرد. این پژوهش‌گر معتقد است تلفیق ادبیات و میراث فرهنگی لازمه‌ی هویت‌سازی و پاسخ به سوال‌های فرهنگی، اجتماعی و فلسفی کودک‌ونوجوان است.

شاه آبادی همچنین معتقد است رابطه‌ی میراث فرهنگی با ادبیات متقابل است و در عین این‌که می‌توان از طریق ادبیات، میراث فرهنگی را به کودکان شناساند، تاریخ و میراث فرهنگی نیز می‌تواند باعث جذابیت آثار این حوزه و جذب بچه‌ها به مطالعه شود.

خالق آثاری چون «لالایی برای دختر مرده» و «هیچ‌کس جراتش را ندارد» بیان کرد: در نتیجه‌ی این برخورد کودکان ما مفهوم یک بنای قدیمی، یک سازه‌ی باستانی و تنفس زیر یک سقف کهن را درک نمی‌کنند و ارتباط حسی لازم را با گذشته ندارند.

با این‌ حال، این پژوهشگر معتقد است که ما می‌توانیم با آموزش‌های درست و تغییر نگرش نسبت به این مفاهیم بچه‌ها را با تاریخ و میراث فرهنگی آشتی دهیم. برای مثال به استفاده از آثار داستانی تاریخی در کلاس‌های درس می‌توان نسل‌های آینده را پرورش داد و این کار در گرو به‌روزرسانی این آموزش است.

شاه‌آبادی با بیان اینکه بازنویسی ادبیات کهن در شاخه‌های مختلف مانند ساده‌نویسی، خلاصه‌نویسی و استفاده از بن‌مایه‌های نهفته در آثار گذشتگان برای خلق آثار جدید می‌تواند برای گروه‌های مختلف مخاطبان مفید باشد، گفت: انتخاب هر کدام از این شیوه به تمرکز نویسنده بر اسناد تاریخی، نوع علاقه‌اش، نیازی‌های روز و همچنین سلیقه‌ی مخاطبان بستگی دارد.

نویسنده‌ی مقاله‌ی «در غیاب کودکی؛ تلاشی در شناخت تاریخ کودکی در ایران دوره‌ی قاجار» تاکید کرد: در هر صورت توجه به ادبیات کهن در انتقال تجربه‌های گذشتگان به نسل‌های آینده و هویت‌بخشی به آن‌ها بسیار موثر است.

ویژه‌برنامه‌های هفته‌ی ملی کودک از ۱۴ تا ۲۰ مهر ماه در تهران به میزبانی مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان واقع در خیابان حجاب و همچنین مراکز فرهنگی هنری سراسر کشور برگزار می‌شود.

انتهای پیام